Tehdit mi, Teknolojik Rekabet mi?
DJI ve Autel Robotics, Amerikan hava sahasının en çok tercih edilen drone markaları arasında yer alıyor. Ancak bu iki Çinli drone üreticisi, şimdi bir kez daha ulusal güvenlik tehdidi iddialarıyla gündemde. 2025 Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) kapsamında, ABD Temsilciler Meclisi’nden gelen baskılar üzerine Ulusal İstihbarat Direktörlüğü (ODNI) bu markalar hakkında acil bir güvenlik soruşturması başlatmaya çağrıldı.
🧭 Anahtar Konular ve Gündemdeki Soruşturma
Temsilciler Meclisi’nde önde gelen Cumhuriyetçi isimler — Elise Stefanik, Rick Crawford ve John Moolenaar — ODNI Direktörü Tulsi Gabbard’a hitaben yazdıkları mektupta, DJI ve Autel dronelarının veri güvenliği ve istihbarat riski oluşturabileceğini belirterek 30 gün içinde kapsamlı bir rapor hazırlanmasını talep etti.
Bu çağrı, özellikle Trump yönetiminin Haziran 2025’te imzaladığı ve “ABD’nin drone teknolojisinde liderliği” hedefleyen yeni yürütme emrinin ardından geldi. Emir, yerli üretimi destekleme, tedarik zincirlerinin güvenliği ve yabancı etkilerin azaltılması gibi stratejik hedefleri içeriyor.
📡 DJI ve Autel Hangi Risklerle Suçlanıyor?
ABD’nin 2025 NDAA yasasının 1709. maddesi, Çin merkezli üreticilerin iletişim ve video gözetim teknolojilerinin Amerikan ulusal güvenliği açısından “kabul edilemez riskler” oluşturup oluşturmadığını değerlendirmeyi zorunlu kılıyor. Eğer ODNI’nin hazırlayacağı değerlendirme DJI veya Autel’in risk teşkil ettiğini ortaya koyarsa, şirketler FCC Covered List (Yasaklı Ekipman Listesi) içine alınabilir. Bu da ABD’de satış, ithalat ve kamu kullanımı yasaklanması anlamına geliyor.
🔍 DJI Ne Diyor?
DJI, daha önce 2022 yılında Pentagon’un kara listesine alınmış, ancak iddiaları sürekli olarak reddetmişti. Firma, ürünlerinin hiçbir zaman casusluk amacıyla kullanılmadığını ve Çin’in Ulusal İstihbarat Yasası kapsamında veri paylaşımı talebi almadığını belirtiyor.
DJI, Haziran 2025’te yayımladığı blog yazısında şunları dile getirdi:
“Denetime hazırız. Bunu mektuplarda, toplantılarda ve kamuya açık olarak defalarca söyledik. Şimdi adil ve şeffaf bir sürecin ilerlemesi gerekiyor. Amerika’daki drone erişiminin geleceği hareketsizlikle belirlenmemeli.”
Firma ayrıca, Amerikan yetkililerle iş birliğine açık olduğunu ve kanıta dayalı, objektif bir denetim süreci çağrısında bulundu.
🛠️ Autel Robotics’e de Aynı İnceleme
DJI kadar büyük olmasa da, Autel Robotics de birçok kamu güvenliği kurumu, ticari operatör ve hobi amaçlı kullanıcı tarafından tercih ediliyor. Uygun fiyatlı ve kullanımı kolay drone modelleriyle öne çıkan Autel’in de aynı çerçevede inceleneceği belirtiliyor.
Drone Teknolojisi Geleceği Politikanın Gölgesinde
ABD’de drone teknolojisinin geleceği, sadece mühendislik başarılarına değil, aynı zamanda uluslararası politikaların seyrine de bağlı. DJI ve Autel gibi firmalar, dünya genelinde drone kullanımını yaygınlaştırırken, ABD gibi ülkelerde veri güvenliği, tedarik zinciri şeffaflığı ve yasal uyum gibi başlıklarla daha sık denetim altına alınacak gibi görünüyor.
17 Temmuz’daki yeni DJI ürün lansmanı ve devam eden siyasi gelişmeler, drone ekosisteminde hem teknolojik hem de hukuki kırılma noktalarının yaşanabileceğini gösteriyor.
