Global Air Mobility Market’in Şubat 2025 güncel raporuna göre, dünya çapında planlanan vertiport sayısı 1.504 seviyesine ulaşmış durumda. Bu rakam, Eylül 2024’e göre yaklaşık 500 vertiport artışı anlamına geliyor, ki bu da büyümenin son derece hızlı gerçekleştiğini gösteriyor.
Planlanan bu vertiport ağının inşası ve teknolojik donanımı için toplam bütçe 1,554.2 milyon USD olarak hesaplanmış; ancak operasyonel ve düzenleyici riskler dikkate alındığında, sahaya inmesi muhtemel net sayı 980 civarında.
America vs. China: Ön saflarda
Çeşitli analizler, önümüzdeki dönemlerde ABD ve bütün Kuzey Amerika’nın en hızlı büyüme bölgesi olacağını öngörüyor. Raporlara göre, bu bölgenin 2023–2032 döneminde yıllık ortalama %45 civarında büyüme performansı göstereceği ve toplam pazar değeri 10 milyar USD’ye ulaşacağı bekleniyor . Ancak Çin’in “düşük irtifa ekonomisi” projeleri de özellikle Guangdong bölgesinde döviz bazında önemli büyüme potansiyeli içeriyor .
Şehir İçi UAM (Urban Air Mobility): Vertiport Çeşitleri
Rooftop/Elevated vertiport’lar, yani şehir merkezlerindeki çatıya kurulan vertiport’lar, toplu konutların yoğun olduğu bölgelerde yükselen en hızlı segmenttir. 2024–2032 arasında %45’in üzerinde CAGR ile büyümesi bekleniyor . Bu model, mevcut binalar ve otopark yapıları üzerine yerleştirildiğinde alışılmış altyapıya minimum müdahale ile büyük fayda sağlıyor.
Pazar Değeri & Büyüme Tahminleri
- Allied Market Research: 2023’te 456 milyon USD, 2033’te 10,3 milyar USD (yıllık %36,3)
- MarketsandMarkets (2023–2030): 0,4 milyar’dan 10,7 milyar USD’ye (%62 CAGR)
- MRFR (2024–2034): 6,14 milyar USD (2025) → 63,26 milyar USD (2034) (%30 civarında CAGR)
Farklı kaynaklar arasında büyüme tahminleri değişse de, hepsinin ortak sonucu: vertiport pazarı gelecekte ciddi bir büyüme potansiyeli taşıyor.
Proje Türleri ve Kullanım Alanları
Vertiport altyapısı aşağıdaki şekilde çeşitleniyor:
- Vertipads: Tek eVTOL kapasitesiyle basit iniş/kalkış alanları
- Vertibases / Vertistations: 3–10 eVTOL platformu, genellikle iş merkezlerinde
- Vertihubs: 10+ iniş alanı, büyük operasyonlar ve bakım-dolum hizmetleri için
Kullanım açısından da farklı zincirler dikkat çekiyor:
- Yolcu taşımacılığı: UAM’ın ana hedefi
- Kargo: Özellikle şehir içi hızlı teslimatta kritik rol
- Acil durum: Hastane, afet ve tıbbi tahliye uçuşları için önemli
Teknoloji ve Hizmet Entegrasyonu
Vertiport tesisleri sadece iniş alanı değil, aynı zamanda:
- Şarj istasyonları: eVTOL’in “akıllı” enerji ihtiyacını karşılıyor
- Zemin destek ekipmanları: Yakıt ikmali, bakım ve tamir altyapısı
- Yer kontrol merkezleri: UTM ve operasyon yönetimi için hayati
- Terminal alanları: Yolcu bekleme-lounges, yeni ulaşım bağlantıları
Çoğu raporda şarj istasyonları en yüksek büyüme yüzdesine sahip bölüm olarak vurgulanıyor .
Düzenleyici ve Sektörel Engeller
- Regülasyon ve standartların eksikliği, projelerin ertelenmesine neden olabiliyor
- Antwerpen ve Londra gibi bazı metropollerde rooftop vertiport için standartlar oluşuyor; ancak FAA ve EASA henüz tam hazır değil
Sonuç & Öngörüler
- 1.500+ vertiport planlama aşamasında, ancak %35 oranında gerçekleşme bekleniyor
- Kuzey Amerika lider, Çin de hızla yetişiyor
- Rooftop vertiport’lar, altyapı optimizasyonu sayesinde geleceğin parlayan segmenti
- Şarj altyapısı & hizmet entegrasyonu, pazarda en hızlı büyüyen segmentler
- Düzenleyici çerçeveler hızla gelişiyor; UK, Fransa, Türkiye gibi ülkeler pilot projeler hayata geçiriyor
